Önce kapsamı eşitleyin
Bir teklif yalnızca tasarımı, diğeri uygulamayı, bir başkası ikisini birden kapsıyor olabilir. Mahal listesi (hangi odalar), mobilyanın dahil olup olmadığı ve teslim modelinin ne olduğu yazılmadan toplamlar kıyaslanmaz. Aynı ev için alınmış iki proje teklifi, farklı mahalleri veya farklı derinliği anlatıyorsa fark buradan doğar.
Anahtar teslim teklif ile uygulama danışmanlığı aynı paket değildir. Biri uçtan uca koordinasyonu, diğeri saha ve karar desteğini tarif eder. Bu ayrımı Anahtar teslim ve uygulama danışmanlığı yazımızda anlattık. Kapsamı eşitlemeden yapılan teklif karşılaştırma, eksik kalan kalemi «ucuzluk» sanmaya yol açabilir.
Kapsamı eşitlemenin pratik yolu basittir: hangi mahaller, hangi teslim (yalnızca tasarım, çizim, danışmanlık, tadilat veya anahtar teslim), mobilya ve aydınlatmanın dahil olup olmadığı. Bu üç satır netleşmeden tekliflerin toplamına bakmak yanıltır. İstanbul tadilat teklifi ile yalnızca çizim içeren bir iç mimar teklifi aynı işi anlatmaz; ikisini de aynı başlıklardan okumak gerekir.
Mahal listesini yazmak basit görünür ama çoğu karışıklık buradan çıkar. Bir teklif salonu, mutfağı ve iki yatak odasını; diğeri yalnızca salonu ve mutfağı anlatıyor olabilir. Odaları tek tek işaretlemek, proje teklifini dürüstçe karşılaştırmanın zeminidir.
Teklifte aranacak kalemler
Aşağıdaki başlıklar, bir iç mimar teklifi veya tadilat teklifini okurken sırayla bakılacak yerlerdir. Her kalem, iki teklifin neden ayrıldığını görünür kılar.
Revize hakkı ve çizim paketi birlikte okunur. Üç revize yazılmış bir çizim teklifi ile revizesiz bir paket aynı iş değildir. 3D görsel varsa, onun karar aracı olduğunu unutmayın; uygulama fotoğrafıyla birebir aynı durmayabilir. Bu ayrımı 3D render ile uygulama farkı yazımızda anlattık.
- Keşif ve ölçü (rölöve). Teklif fotoğrafa mı, yerinde ölçüye mi dayanıyor? Ölçüsüz fiyat, şantiyede sapmaya açıktır.
- Çizim paketi. Plan, kesit, uygulama çizimi ve 3D görsel yazılmış mı? Çizim kapsamı net değilse uygulama ile tasarım birbirine karışır.
- Revize sayısı. Kaç tur revizenin teklife dahil olduğu yazılı mı? Bu, sonradan çıkan ek işleri netleştirir.
- Malzeme. Marka, seri veya sınıf belirtilmiş mi, yoksa yalnızca «muadil» mi denmiş? Sınıf belirsizse iki teklif aynı yüzeyi anlatmıyor olabilir.
- İşçilik kalemleri. Yıkım, tesisat, şap, fayans, boya ve montaj ayrı ayrı duruyor mu? Tek satır «işçilik» çoğu kez kapsamı gizler.
- Hariç tutulanlar listesi. En çok fark buradan çıkar. Yazılmayan kalem, sonradan ek ücret gibi görünür.
- Garanti ve teslim koşulu. İşçilik garantisi ve teslimin neyi kapsadığı yazılı mı? Süre örneği aramayın; yazılmış olması yeterlidir.
- Ödeme planı. Ödemeler iş adımlarına bağlı mı? Oran örneği vermiyoruz; planın yazılı olması karşılaştırmayı kolaylaştırır.
«Ucuz» teklifte sık görülen eksikler
Düşük görünen bir toplam, her zaman daha dar bir iş demek değildir; bazen kalemleri eksik yazılmış bir iş demektir. Aşağıdakiler sık görülür. Amaç suçlamak değil, sorulacak yeri göstermektir.
Hariç tutulanlar arasında sık atlanan kalemler koruma, moloz, vitrifiye, armatür veya montaj gibi işler olabilir. Bunlar her projede gerekmez; ama gerekiyorsa teklifte görünmelidir. Görünmüyorsa sorun: bu iş kimde, malzemeyi kim alır, montaj kimin sorumluluğunda? Cevap yazılmadan iki teklif yan yana durmaz.
- Kalemsiz tek toplam. Ne dahil, ne hariç belli değildir; yan yana okumak zorlaşır.
- «Malzeme hariç» notunun küçük veya geç görünmesi. İşçilik ile malzeme ayrılmazsa karşılaştırma yanıltır.
- Yıkım, moloz veya koruma kaleminin olmaması. Bu işler yok sayılmaz; teklifte yoksa sonradan konuşulur.
- Çizim olmadan verilmiş uygulama bedeli. Uygulamanın neye göre yapılacağı belirsiz kalır.
Basit karşılaştırma şablonu
Aşağıdaki listeyi iki teklif için doldurabilirsiniz. Hücreler boş bırakılmıştır; buraya rakam yazılmamıştır. Amaç, iç mimarlık teklifi veya İstanbul tadilat teklifini aynı başlıklardan okumaktır.
Şablonu yazdırıp veya bir deftere geçirip her satırı iki teklif için doldurmanız yeter. Boş kalan satır, sorunulacak yerdir. İlk görüşmede elinizdeki teklifi de paylaşabilirsiniz; kapsam açısından birlikte okuruz.
- Keşif ve ölçü — Teklif A: …… / Teklif B: …… / Not: fotoğrafa mı, ölçüye mi dayanıyor?
- Çizim paketi (plan, kesit, 3D) — Teklif A: …… / Teklif B: …… / Not: neler dahil?
- Revize hakkı — Teklif A: …… / Teklif B: …… / Not: yazılı mı?
- Malzeme (marka, seri, sınıf veya muadil) — Teklif A: …… / Teklif B: …… / Not: sınıf net mi?
- İşçilik kalemleri (yıkım, tesisat, şap, fayans, boya, montaj) — Teklif A: …… / Teklif B: …… / Not: ayrı yazılmış mı?
- Hariç tutulanlar — Teklif A: …… / Teklif B: …… / Not: en çok fark burada çıkar.
- Garanti ve teslim koşulu — Teklif A: …… / Teklif B: …… / Not: süre aramayın, kapsam yazılı mı bakın.
- Ödeme planı — Teklif A: …… / Teklif B: …… / Not: adımlara bağlı mı?
Bizim teklifimizde neler yazar
İlk görüşme ücretsizdir. Çizimler ücretlidir; çizim paketinde 3 ücretsiz revize hakkı vardır. Yıkım, tesisat ve fayans işlerini kendi ekibimizle yapıyoruz; işçilik garantisi var, süre ve kapsam teklifte yazılır.
Ücreti neyin belirlediğini İç mimar ücreti nasıl belirlenir? yazısında anlattık. Bu yazı ise elinizdeki teklifleri yan yana nasıl okuyacağınızı konu alır; iki metin birbirini tamamlar, rakam içermez.
Keşif ve ölçü olmadan verdiğimiz bir çerçeve, yerinde netleşince güncellenir. Bu yüzden teklifin dayanağının fotoğraf mı, rölöve mi olduğunu baştan sorulmasını öneririz. Metraj ve malzeme listesi yazılmışsa karşılaştırma daha dürüst ilerler. Metraj yoksa en azından mahal listesinin iki tarafta da aynı olup olmadığına bakın.
SSS
En düşük teklifi seçmek mantıklı mı?
Kapsam eşitse değerlendirilebilir. Değilse önce eksik kalemleri sorun; düşük görünen toplam, yazılmamış bir işi gizliyor olabilir.
Teklif almak için ne göndermeliyim?
Mekânın fotoğrafları, kabaca ölçü, mahal listesi ve ihtiyacınız yeterlidir. İlk görüşme ücretsizdir. SSS sayfasında teklif alma yolunu, iletişim sayfasında ise formu bulabilirsiniz.
Teklifte malzeme markası yazmalı mı?
Yazılı olması karşılaştırmayı kolaylaştırır. Yazılmamışsa en azından sınıfını veya muadil tanımını sorun.
Tasarım ve uygulama tekliflerini ayrı mı almalıyım?
İkisi de mümkündür. Ayrım, anahtar teslim ile uygulama danışmanlığı yazısında; hangisinin size uyduğu kapsam konuşulunca netleşir.
Elinizdeki teklifi kapsam açısından birlikte okuyalım. Fotoğraf, kabaca ölçü ve mahal listesi yeterlidir; ilk görüşme ücretsiz.
WhatsApp ile yazın